Algemeen: De woelratten komen veel voor in waterrijke streken in land- en tuinbouw. Doordat ze dus veel bij water in de buurt zijn worden ze ook wel eens zwarte waterratjes genoemd. In Zuid-Limburg komen ze echter voor op ver van water verwijderde terreinen. Daar wordt de woelrat de molmuis (Arvicola terrestris Sherman Shaw) genoemd.
Uiterlijk: De woelratten zijn grijsbruin tot zwart gekleurd. Ze zijn erg plomp gebouwd en hebben een stompe snuit. De oren en ogen zitten verborgen in de vacht. Een volwassen woelrat is 14,5 tot 22,3 centimeter lang en hebben een korte behaarde staart van 7,7 tot 10,4 centimeter lang.
Een pasgeboren woelrat is blind en kaal.
Ontwikkeling: De wijfjes van deze rattensoort krijgen gemiddeld 3 à 4 worpen per jaar. Iedere worp bestaat uit ongeveer 4 of 5 jongen. De draagtijd duurt 20 tot 22 dagen. Naar schatting duurt de zoogperiode 4 tot 6 weken. De jongen zijn na 3 maanden geslachtsrijp.
Hoe lang ze nu precies leven is niet helemaal bekend, maar de vermoedelijk maximale levensduur is 18 maanden. Dit is inclusief de winterslaap.
Leefwijze: Over het algemeen is de woelrat een uitstekende graver en zeer goede zwemmer.
Voedsel: Ze knagen aan zachte ondergrondse plantendelen van knol- bol- en peengewassen en wortels. Onder andere: dahliaknollen, aardappels, bloembollen, witlof, peen en wortels van jonge bomen.
Schuilplaats: De woelratten zijn te vinden in waterrijke streken. Vanuit de slootkant worden zelf gegraven gangen gemaakt. Het gangenstelsel kan zeer uitgebreid zijn, tot wel een lengte van 100 meter . Soms worden ook oude mollengangen gebruikt. De gangen daarvan zijn 10 tot 20 centimeter diepte. De nesten en voorraadkamers zitten soms op 50 tot 100 centimeter diepte.
Sporen: Sporen die ze achter kunnen laten zijn knaagsporen. Bij aangevreten wortels en dergelijke is duidelijk zichtbaar dat van onderaf gegeten is.
Schade/overlast: De woelratten knagen dus aan zachte ondergrondse plantendelen. Vooral in jonge boomgaarden kan aanzienlijke schade aangetroffen worden.
